ZADBAJMY O POSTAWĘ CIAŁA NASZYCH DZIECI !

Warto od najmłodszych lat bacznie obserwować dziecko, regularnie uczestniczyć w bilansach, gdyż wczesna wykrywalność odchyleń od prawidłowej postawy ciała, pozwoli w odpowiednim momencie podjąć właściwe kroki w celu korekcji, bądź wyrównania deficytów.
Gdy zaniepokoi Cię postawa ciała Twojego dziecka, zgłoś się do pielęgniarki szkolnej, swojego lekarza rodzinnego/pediatry, fizjoterapeuty lub Poradni Wad Postawy, a oni nakierują drogę diagnozy i terapii Twojego dziecka.

CO PRZYCZYNIA SIĘ DO WYSTĘPOWANIA NIEPRAWIDŁOWEJ POSTAWY U DZIECI I MŁODZIEŻY?

Przyczyną wad postawy jest obniżająca się aktywność fizyczna u dzieci i młodzieży, co w dzisiejszych czasach jest obserwowanym problemem. Może być ona rezultatem tzw. siedzącego trybu życia, opartego na małej aktywności fizycznej, spędzania czasu wolnego przed komputerem, smartfonem i TV. Godziny spędzone przed ekranami, mała aktywność na świeżym powietrzu doprowadziły do nasilenia wad postawy i otyłości dziecięcej, która spowodowana jest źle zbilansowaną dietą i dostarczaniem zbyt dużej ilości kalorii.
Wady postawy sięgają już okresu niemowlęcego, na co przez właściwą pielęgnację mają wpływ opiekunowie dzieci. Najczęściej popełnianymi błędami są: noszenie dzieci tylko na jednej i tej samej ręce, karmienie dziecka ułożonego tylko na jedną stronę, stosowanie chodzika, sadzanie niemowlaka, które samodzielnie nie osiągnęło tej umiejętności, nauka chodzenia – trzymając za dwie uniesione rączki, prowadzenie starszego malucha tylko za jedną i tę samą rączkę, nieprawidłowy dobór obuwia i zbyt ciasnych skarpetek. Czynności te wpływają na nierównomierny rozwój poszczególnych grup mięśniowych.
Nieprawidłowe nawyki również przyczyniają się występowania nieprawidłowej postawy u dzieci i młodzieży. Nawykowe, nieodpowiednie siadanie w ławce w szkole, przy biurku w domu,, nawykowe noszenie plecaka na jednym ramieniu, negatywnie wpływają na rozwój fizyczny młodego człowieka.
Kolejną przyczyną mogą być wrodzone wady rozwojowe w zakresie układu kostno-szkieletowego, zniekształcenia spowodowane przebytymi chorobami lub nieskorygowane wady wzroku lub wady słuchu.

KIEDY RODZIC POWINIEN SZUKAĆ POMOCY SPECJALISTY?

Nieprawidłowości sylwetki dziecka powodują dysproporcje w rozwoju mięśni kręgosłupa i całego ciała. Jednym z pierwszych objawów jakie zgłasza dziecko, jest ból w obrębie pleców. Zmiany w postawie zmuszają mięśnie, aby ustabilizować i ochronić kręgosłup w nowym, nienaturalnym ustawieniu, a dodatkowy wysiłek powoduje szybkie zmęczenie układu mięśniowego, czego efektem jest ból.
Następną dolegliwością, na jaką może uskarżać się dziecko, są bóle i zawroty głowy. Najczęściej spowodowanie jest to zniesieniem naturalnych krzywizn kręgosłupa, a co za tym idzie, nie spełnia on funkcji amortyzacyjnych i wszystkie wstrząsy z zewnątrz (np. podczas chodu, podskoków) przenoszone są bezpośrednio na czaszkę.
Utrwalona wada postawy powoduje dolegliwości w obrębie miednicy oraz wszystkich stawach kończyn górnych i kończyn dolnych. Dziecko może odczuwać drętwienie w obrębie rąk lub nóg, co jest spowodowane uciskiem na nerwy rdzeniowe lub inne, poszczególne nerwy. Ponadto może się szybko męczyć w trakcie chodzenia, co jest efektem nieekonomicznego chodu. Nieprawidłowe ustawienie miednicy zaburza rytm chodu, prowadząc do skrócenia długości kroku.
Wady postawy powodują spadek wydolności, wytrzymałości, szybkości, siły oraz zwinności dziecka, a to w rezultacie prowadzi do obniżenia sprawności całego organizmu, przedwczesnego, mechanicznego uszkodzenia stawów i powstanie zmian zwyrodnieniowych.
Zmiany w ustawieniu stawów kręgosłupa wpływają na pogorszenie pracy układu krążenia i układu oddechowego. Może dojść do upośledzenia wentylacji płuc lub kompresji płuc i serca, czego efektem jest niedotlenienie organów wewnętrznych i tkanek całego ciała.
Skrzywienia kręgosłupa mogą powodować też ucisk na pojedyncze naczynia krwionośne, a to prowadzi do odcięcia dopływu krwi do komórek mięśni wraz z tlenem i substancjami odżywczymi. W przyszłości może to skutkować powstawaniem zakrzepów a nawet zakrzepicą żył głębokich.
Nieodpowiednia postawa wpływa na funkcjonowanie układu trawiennego dziecka. Może dojść do rozciągnięcia mięśni brzucha, co negatywnie wpływa na pracę układu trawiennego, powoduje dolegliwości takie jak zaparcia czy wzdęcia. Może wystąpić ucisk żołądka lub jelit, co zaburzy ich pracę i spowoduje zaburzenia perystaltyczne, refluks a nawet przepuklinę.

PROFILAKTYKA WAD POSTAWY U DZIECI I MŁODZIEŻY

Duży wpływ na kształtowanie się u dzieci prawidłowej sylwetki, a tym samym prawidłową budowę narządu ruchu, mają rodzice i opiekunowie. Dzięki wyrabianiu, już u najmłodszych dzieci, prawidłowych nawyków mogą ograniczyć ryzyko występowania nieprawidłowości.

Co może zrobić rodzic, aby zmniejszyć ryzyko wystąpienia wady postawy u dziecka?

- zadbać o odpowiednio długi sen 9 - 11 godzin, na odpowiednio dobranym materacu, w wywietrzonym pomieszczeniu, temperatura sypialni nie powinna przekraczać 190 C,
- wykonywać z dzieckiem codzienną gimnastykę poranną,
- zadbać o ćwiczenia śródlekcyjne,
- unikać asymetrycznej pozycji ciała dziecka,
- zapewnić lekką i niekrępującą ruchów odzież, poprawnie dobrać rozmiar skarpetek,
- kupić odpowiednio dobrane buty,
- zadbać o dostosowanie rozmiaru ławek i krzeseł do wzrostu dziecka w domu i szkole,
- właściwie pielęgnować noworodka i małe dziecko,
- zapewnić dziecku codzienną aktywność fizyczną po szkole/przedszkolu,
- ograniczyć pozycję siedzącą dziecka, a w trakcie siedzenia dbać o symetryczny siad,
- zadbać o zachowanie właściwej masy ciała (bez niedowagi i bez nadwagi),
- zapewnić możliwość picia wody przez cały dzień,
- przestrzegać zasad zdrowego trybu życia i żywienia (piramida zdrowego trybu życia dzieci i młodzieży).

Marta Dworakowska – rehabilitant
Poradnia Psychologiczno-Pedagogiczna w Świeciu